Ghazal 149

دلم جز مِهرِ مَه‌رویان، طریقی بر نمی‌گیرد

ز هر در می‌دهم پندش، ولیکن در نمی‌گیرد

خدا را ای نصیحت‌گو، حدیثِ ساغر و مِی گو

که نقشی در خیالِ ما، از این خوش‌تر نمی‌گیرد

بیا ای ساقی گُل‌رُخ‌، بیاور بادهٔ رنگین

که فکری در درونِ ما، از این بهتر نمی‌گیرد

صُراحی می‌کشم پنهان و مردم دفتر انگارند

عجب‌! گر آتشِ این زَرْق در دفتر نمی‌گیرد

من این دَلقِ مُرَقَّع را، بخواهم سوختن روزی

که پیرِ مِی فروشانش‌، به جامی بر نمی‌گیرد

از آن رو هست یاران را، صفا‌ها با مِی لَعلَش

که غیر از راستی نقشی، در آن جوهر نمی‌گیرد

سر و چَشمی چُنین دلکَش، تو گویی چشم از او بردوز؟

برو کاین وعظ بی‌معنی‌، مرا در سر نمی‌گیرد

نصیحتگو‌‌یِ رندان را، که با حکمِ قضا جنگ است

دلش بس تنگ می‌بینم، مگر ساغر نمی‌گیرد

میانِ گریه می‌خندم‌، که چون شمع اندر این مجلس

زبانِ آتشینم هست، لیکن در نمی‌گیرد

چه خوش صیدِ دلم کردی، بنازم چَشمِ مستت را

که کَس مُرغانِ وحشی را، از این خوش‌تر نمی‌گیرد

سخن در احتیاجِ ما و اِسْتِغنا‌یِ معشوق است

چه سود افسونگر‌ی ای دل؟ که در دلبر نمی‌گیرد

من آن آیینه را روزی، به دست آرَم سِکَنْدَر‌وار

اگر می‌گیرد این آتش زمانی‌، ور نمی‌گیرد

خدا را رحمی ای مُنْعِم‌، که درویشِ سرِ کویت

دری دیگر نمی‌داند، رهی دیگر نمی‌گیرد

بدین شعرِ ترِ شیرین‌، ز شاهنشَه عجب دارم

که سر تا پایِ حافظ را، چرا در زر نمی‌گیرد

Save the love of those moon of face, a path my heart taketh not: To it (the heart), in every way, I give counsel

but it kindleth not.

O counsel-utterer! for God's sake, utter the tale of the Saki's writing (and abandon counsel-uttering)

For, a picture more beautiful than this, our imagination, taketh not.

Secretly, I drink a goblet (of wine)

and, men think it a book: Wonderful if the book, this hypocrisy's fire kindleth not.

One day, I shall burn this gilded (hypocritical) darvish garment, Which,

for a single cup, the Pir of the wine-sellers taketh not. 5.

The counsel-utterer of profligates, who hath war with God's decree His heart, I see much straitened

perhaps, the cup he taketh not.

The pure-players (lovers of God) have purities with wine, for the

reason That in this jewel, save truthfulness a picture taketh not.

In the midst of weeping, I laugh. Because, like the candle in this assembly, The fiery tongue is mine

but, it (the tongue), it (the fire)—— kindleth not.

The head and the eye (of the counsel-utterer) with (all) this goodness! (Yet) thou mayest say: — " Take

off thy eye from him (and to him go not)." Go: for in my head, this meaningless counsel-^— taketh not.

In respect of our need and of the independence of the true Beloved, is speech

O heart! what profit (is) sorcery, when in the Heart- Ravisher, it— taketh not. 10.

How happily Thou madest prey of my heart! Of Thy intoxicated eye, I boast

For, better than this, the wild birds, a person taketh not

When from around lovers' heart, He loosed the snare of the tress, To the informer of the wind, He speaketh saying

— "Secret, our mystery, he hath." In this path (of love), what hath happened that, of every Sultan of reality, The head, in this court (of the true Beloved), I see on the threshold, he- hath.

To my own fortune, what excuse may I utter ? For that knave, city-upsetting Slew Hafiz with bitterness

and, in his mouth, sugar— hath. khatt-i-azrak, the blue line } siyah „ black „ > the man of Zang. 6. 7- shab „ night ashk the line of tear ramishgar „ „ the minstrel £ „ „ „ music (the minstrel). khatar „ „ danger farudina „ „ the lowest „ „ „ service (the attendant). r tt it It is supposed that this cup was used to measure out wine to the drinkers.

In his Travels in the East, Vol II, p. 399, Sir W. Ouseley says:— Jamshid's magic cup at Istakhr could hold two "mans." In the Indian Antiquary, January 1874, is an account of an Arabic talismanic, medicine cup

and in that of February 1874 of an Arabic talismanic cup.

In his Travels in the East, 1819, Vol. II, p. 380, Sir W. Ouseley says:— The "man " of Tabriz

in general use =75&. The Burhan-i-kati' says: — i man of tabriz = 4O astar. i astar = 6 danak (dang).

delam joz mehr mah-ruian, tarighi bar nemi-girad

ze har dar mi-daham panadash, valikn dar nemi-girad

khoda ra ey nasiht-gu, hadis saghar o mi gu

ke naghshi dar khiyal ma, az in khosh-tar nemi-girad

biya ey saghi gol-rokh-, biaur bade rangin

ke fakri dar darune ma, az in bahatar nemi-girad

sorahi mi-kesham penhan o mardom dafatar angarand

ajab-! gar atash in zargh dar dafatar nemi-girad

man in dalghe moraghgha' ra, bakhuahm sukhatn ruzi

ke pir mi farushansh-, be jami bar nemi-girad

az an ru hast yaran ra, safa-ha ba mi la'lash

ke gheyr az rasti naghshi, dar an juhr nemi-girad

sar o chashmi chenin dalkash, to guyi cheshm az u barduz?

boro ka'in va'z bi-ma'ni-, mara dar sar nemi-girad

nasihatgu-ye rendan ra, ke ba hokm ghaza janag ast

dalash bas tang mi-binam, magar saghar nemi-girad

miyan garie mi-khanadam-, ke chon sham' andar in majles

zaban atshinm hast, liken dar nemi-girad

che khosh seyd delam kardi, banazm cheshm masatat ra

ke kas morghane vahshi ra, az in khosh-tar nemi-girad

sokhan dar ahtiaje ma o esteghna-ye ma'shugh ast

che sud afsunagr-i ey del? ke dar delbar nemi-girad

man an aiine ra ruzi, be dast aram sekandar-vaar

agar mi-girad in atash zamani-, var nemi-girad

khoda ra rahmi ey mon'em-, ke daruishe sar kuit

dari digar nemi-danad, rahi digar nemi-girad

bedin she'r tare shirin-, ze shahanshae ajab daram

ke sar ta pay hafez ra, chera dar zar nemi-girad